بر اساس این گزارش، در طرح جدید بیمه بیکاری ارائه شده به مجلس علاوه بر اینکه در برخی مفاد تغییراتی نسبت به قوانین اجرا شده گذشته وجود دارد، بخش مهم و قابل توجه پیشنهاداتی است که در مورد پرداخت مقرری به افرد جویای کار شده است. در این بخش افراد بیکار از زیردیپلم تا فوق لیسانس طبقه بندی شده اند.

کارجویان؛ نقطه قوت طرح بیمه بیکاری

داشتن حداقل یکسال کارت بیکاری از سوی متقاضی شغل، گذراندن حداقل یک دوره آموزش فنی و حرفه ای، تامین هزینه های پراخت بیمه بیکاری از محل 0.5 درصد هدفمندی یارانه ها(درآمدهای نفتی و غیرنفتی)، پیش بینی در بودجه های سنواتی و اختصاص 90 درصد از جرایم مربوط به اشتغال غیرمجاز اتباع خارجی از نکات قابل توجه در طرح پرداخت بیمه بیکاری به افراد متقاضی کار است.

هرچند دولت مکلف شده است تا در سال اول اجرای قانون، 10 درصد از افراد جویای کار را تحت پوشش بیمه بیکاری قرار دهد و پس از آن نیز تا 5 سال به تدریج همه بیکاران را مشمول کند؛ ولی نکته قابل تامل این است که طراحان این بیمه به جای مکلف کردن دولت به ایجاد اشتغال برای بیکاران، دولت را موظف به تحت پوشش قرار دادن همه بیکاران در مدت زمان 5 سال می کنند.

شرایط بیکاران برای دریافت مقرری

طرح، جدولی از امتیازات و شرایط افراد جویای کار برای دریافت مقرری بیمه بیکاری را نیز پیش بینی کرده به نحوی که میزان تحصیلات، آموزش فنی و حرفه ای، مدت زمان ثبت نام در مراکز کاریابی و زنان بدون سرپرست، بدسرپرست و سرپرست خانوار به صورت جداگانه امتیاز خواهند گرفت.

به صورت کلی افراد کارجوی زیردیپلم باید حداقل 25 امتیاز داشته باشند که می تواند از طریق ارائه مدرک آموزش فنی و حرفه ای و ثبت نام در کاریابیها باشد. کارجویان دیپلم و فوق دیپلم نیز حداقل 30 امتیاز لازم دارند که این امتیاز را می توان از طریق ارائه مدارک فنی و حرفه ای و یا ثبت نام در کاریابیها و یا تلفیقی از هر دو کسب کرد.

بالاخره برای کارجویان لیسانس و بالاتر نیز حداقل 35 امتیاز در نظر گرفته شد که این امتیازات می تواند از محل مدرک تحصیلی و ثبت نام در کاریابیها و یا آموزش فنی و حرفه ای تامین شود. به نظر می رسد افراد لیسانس و بالاتر نسبت به زیردیپلم تا فوق دیپلم از شرایط بهتری در کسب امتیاز برخوردار باشند.

میزان پرداخت مقرری بیکاران

میزان مقرری قابل پرداخت به کارجویان مجرد نیز معادل 30 درصد حداقل حقوق و دستمزد تعیین شده است که در این بخش متاهلین از 10 درصد امتیاز بیشتر نیز برخوردار می شوند. به نظر می رسد در میزان پرداخت مقرری به افراد بیکار در هر رده تحصیلی شرایط یکسانی در نظر گرفته شد هرچند در بخش امتیازات سطح تحصیلی لحاظ شده است.

حمید حاج اسماعیلی در گفتگو با مهر با بیان اینکه بر اساس قوانین اگر فردی از کار اخراج شود به شرط داشتن حداقل 6 ماه پرداخت حق بیمه از 36 تا 50 ماه می تواند مقرری دریافت کند، گفت: با این حال کارگران در زمان اتمام قراردادشان از هیچ حقوقی برخوردار نمی شدند و جا دارد تا صندوق بیمه بیکاری برای آن فکری بکند.

عضو کمیته دفاع از انجمن های صنفی کارگری سراسر کشور اظهار داشت: شرایط باید به نحوی تعریف شود که تمام نیروی انسانی آماده به کار بتوانند زیر چتر حمایتی قرار بگیرند و این کار باید اتفاق بیفتد؛ هرچند نیاز است تا ساز و کارهای نظارتی برای آن نیز پیش بینی شود.

بهتر است بدون شرط همه بیکاران مقرری بگیرند

حاج اسماعیلی با تاکید بر اینکه پرداخت مقرری بیکاری برای فردی که با اراده خود بیکار شود نباید صورت گیرد، تصریح کرد: تامین منابع صندوق بیمه بیکاری و ایجاد شرایط پرداخت به بیکاران نباید به هدفمندی یارانه ها گره بخورد هرچند که اصل طرح درست است ولی نیاز به کار کارشناسی دارد.

وی در زمینه لزوم ارائه مدارک فنی و حرفه ای از سوی کارجویان، افزود: اینکه فردی با مدرک لیسانس و یا فوق لیسانس به دلیل کسب شرایط بیمه بیکاری برود در فنی و حرفه ای آموزش جوشکاری ببیند درست نیست هرچند که آموزشهای فنی و حرفه ای در جای خود و برای افراد واجد شرایط بسیار لازم و ضروری است.

بدهی 22 هزار میلیارد تومانی دولت به تامین اجتماعی

عباس وطن پرور نیز در گفتگو با مهر، گفت: طبق قانون فردی که از کار اخراج می شود باید برود و بیمه بیکاری بگیرد؛ وقتی که دولت به صندوق بیمه بیکاری بدهکار است و این صندوق مشکل بودجه دارد چگونه می خواهند طرح را اجرا کنند؟

نماینده سابق کارفرمایان در اجلاس جهانی کار با تاکید بر اینکه شرایط نباید به نحوی تعریف شود که افراد بتوانند با ناامن کردن فضای کسب و کار بروند مقرری بیمه دریافت کنند. ضمن اینکه هنوز منابع اجرای هدفمندی یارانه ها مشخص نشده که برای آن برنامه ریزی می کنند.

وطن پرور تصریح کرد: 91 درصد از هزینه های تامین اجتماعی از سوی کارفرمایان تامین می شود حال اگر دولت دخالت خود در امور آن را حذف کند ما خواهیم توانست آن را اداره کنیم.

جای خالی بیمه اشتغال در کشور

وی در پاسخ به این سوال که اگر طرح در مسیر صحیح خود هدایت شود آیا منجر به حمایت از بیکاران و افراد اخراجی می شود و یا خیر؟ با بیان اینکه نگاه علمی می تواند به تحقق آن کمک کند، افزود: باید ببینیم وقتی بیمه های فراوانی هم اکنون ر زمینه های حمل و نقل، ساختمان، آتش سوزی، عمر، صادرات و غیره داریم چرا در زمینه اشتغال هیچ بیمه ای برای کارجویان نداشته باشیم.